Réamhrá

Leagann an treoir seo ón gCoimisiún um Achomhairc Chánach (“an Coimisiún”) amach na hionchais maidir le húsáid chuí agus fhreagrach uirlisí Intleachta Saorga Gineadhaí (“uirlisí IS giniúnach”) sa phróiseas achomhairc. 

Leagann sí béim ar na rioscaí a bhaineann le húsáid uirlisí IS giniúnach, agus ar dhualgais na bpáirtithe agus na n-ionadaithe nuair a úsáidtear uirlisí den sórt sin.

Aithníonn an Coimisiún gur féidir le huirlisí IS giniúnach cabhrú le páirtithe (go háirithe iad siúd nach bhfuil ionadaíocht acu) agus iad ag ullmhú don phróiseas achomhairc ar bhealach éifeachtúil. 

Mar sin féin, ní mór d’aon pháirtí úsáid a bhaint as uirlisí IS giniúnach ar bhealach freagrach lena chinntiú nach ndéantar dochar d’ionracas an phróisis achomhairc. Ní laghdaíonn ná ní athraíonn úsáid uirlisí IS giniúnach na freagrachtaí atá ar gach páirtí in achomharc maidir le chaighdeán na n-aighneachtaí a chuirtear faoi bhráid an Choimisiúin a chinntiú. Sa deireadh thiar, tá gach páirtí freagrach as ábhar a aighneachta féin, in ainneoin aon úsáid a bhaintear as uirlisí IS giniúnach.

Baineann an treoir seo le gach doiciméad a úsáidtear sa phróiseas achomhairc, le gach duine a bhfuil baint aige leis an bpróiseas achomhairc agus le gach imeacht os comhair an Choimisiúin.

Cad iad uirlisí IS giniúnach?

Áirítear ar uirlisí IS giniúnach bogearraí agus seirbhísí ar líne ar féidir leo téacs a ghiniúint nó cabhrú le dréachtú. I measc na samplaí tá:

• Copilot
• ChatGPT
• Claude (Anthropic), agus
• Gemini (Google)
• Cúntóirí scríbhneoireachta nó uirlisí gramadaí bunaithe ar uirlisí IS giniúnach
• Suíomhanna gréasáin taighde dlíthiúil bunaithe ar uirlisí IS giniúnach

Rioscaí a bhaineann le Brath ar Uirlisí IS giniúnach

Míchruinneas

Féadfaidh uirlisí IS giniúnach freagraí agus ábhar a tháirgeadh a bhfuil cuma inchreidte orthu ach atá bréagach nó míthreorach agus féadfaidh téarmaí na leideanna difear a dhéanamh don aschur freisin. Féadfaidh siad ábhar bréige, ionramháilte, cásanna bréige, forálacha reachtacha, tagairtí acadúla nó údaráis eile a ghiniúint. Tugtar siabhráin uirlisí IS giniúnach air seo. Féadfaidh uirlisí IS giniúnach tograí dlí míchearta a ghiniúint freisin nó foinsí fíor a achoimriú go míchruinn.

Claontacht agus Neamhiomlánacht

Féadfaidh aschuir míchruinneas, easnaimh nó claontacht a léiriú a eascraíonn as iomláine nó iontaofacht na sonraí ar a ndearnadh an uirlis a oiliúint nó an chaoi a bpróiseáiltear na sonraí.

Fíorais Mhíchruinne

Féadfaidh earráidí fíriciúla a bheith sna haschuir agus féadfaidh siad a dhearbhú go mícheart, nuair a iarrtar orthu, go bhfuil an fhaisnéis cruinn nuair nach bhfuil.

Rúndacht agus Príobháideachas

D’fhéadfadh uirlisí IS giniúnach ar líne atá saor in aisce sonraí pearsanta nó faisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de a stóráil nó a athúsáid — faisnéis a iontrálann tú iontu.

Trédhearcacht

Faoi láthair, léiríonn beagnach gach uirlisí IS giniúnach an feiniméan ar a dtugtar an ‘bosca dubh’, sa mhéid is nach bhfuil próisis réasúnaithe inmheánacha na huirlise soiléir. Mar shampla, ní féidir le húsáideoir a fhiafraí cén fáth ar thug an uirlisí IS giniúnach freagra ar leith.

Aschuir Difriúil Gach Uair

De réir mar a dhéanann uirlisí IS giniúnach an uasmhéadú ar líofacht agus ar ionramháil teanga, ní bhfaighidh úsáideoirí an freagra céanna ‘focal ar fhocal’ ar an leid chéanna gach uair.

Teorainneacha Eolais

Tá uirlisí IS giniúnach teoranta ag an bhfaisnéis a bhfuil rochtain acu uirthi. Mar shampla, go ginearálta, ní féidir le huirlisí IS giniúnach poiblí caighdeánacha ballaí íocaíochta a sheachaint chun bunachair shonraí síntiúis amháin a chuardach.

Tá uirlisí IS giniúnach teoranta freisin ag fuinneoga comhthéacs. Tagraíonn fuinneoga comhthéacs don mhéid faisnéise is féidir leis an uirlisí IS giniúnach a mheabhrú agus freagra á ghiniúint ar leid. Bíonn tionchar aige seo ar cé chomh cruinn is féidir le samhail uirlisí IS giniúnach leideanna casta nó fada a léirmhíniú, snáitheanna comhrá a leanúint, agus comhleanúnachas a choinneáil trasna idirghníomhaíochtaí. Féadfar neamhaird a dhéanamh d’aon fhaisnéis lasmuigh den fhuinneog chomhthéacs nó dearmad a dhéanamh uirthi.

Freagrachtaí agus Ionchais

Ní mór don Choimisiún a bheith in ann brath ar shláine agus ar chruinneas na ndoiciméad uile a chuirtear isteach mar chuid d’achomharc ag na páirtithe agus na rannpháirtithe uile san achomharc.

Ní mór d’aon duine atá freagrach as aighneacht chuig an gCoimisiún, lena n-áirítear páirtí, cleachtóir cánach, cleachtóir dlí, teisteoir, finné, saineolaí, nó aon duine eile, a chinntiú go bhfuil aon ábhar a ghintear go hiomlán nó go páirteach le cúnamh ó uirlisí IS giniúnach fíoraithe go cuí agus go neamhspleách, sula n-úsáidtear é sa phróiseas achomhairc. Ní mór aon teorainn ar an gcumas é sin a dhéanamh a nochtadh don Choimisiún.

Ní mór ábhar a tháirgtear ag baint úsáide as uirlisí IS giniúnach a fhíorú faoi rialú agus maoirseacht dhaonna. Tá na páirtithe uile freagrach as an bhfaisnéis a chuireann siad isteach nó a chuireann siad i láthair don Choimisiún. Má úsáideadh uirlisí IS giniúnach chun ábhar a cuireadh faoi bhráid an Choimisiúin a ullmhú nó a tháirgeadh, ba chóir don pháirtí a úsáideann uirlisí IS giniúnach:

1. Fíorú fíricí agus prófáil a dhéanamh;
2. Eagarthóireacht agus oiriúnú an ábhair chun freastal ar imthosca sonracha an cháis; agus
3. Deimhniú go bhfuil aon tagairtí do dhlí cásanna, do reachtaíocht, do théacsleabhair nó d’ailt ann, agus go dtacaíonn siad leis na prionsabail dhlíthiúla a chuirtear ina leith. Ní mór sleachta a fhíorú agus a chur i leith na foinse bunaidh.

Ba chóir aire ar leith a thabhairt chun a chinntiú go bhfuil gach aighneacht barántúil agus mar a léirítear í. Ní féidir ábhar atá déanta as ábhar, ábhar atá ionramháilte nó ábhar “bréag-íomhá dhomhain” a chur faoi bhráid an Choimisiúin ná a chur i láthair dó.

Ba chóir go mbeadh tuiscint réasúnta ag aon duine a úsáideann uirlisí IS giniúnach sa phróiseas achomhairc ar rioscaí agus teorainneacha na teicneolaíochta. Sa deireadh thiar, is iad úsáideoirí uirlisí IS giniúnach atá freagrach go hiomlán as cruinneas a n-aighneachtaí chuig an gCoimisiún.

D’fhéadfadh teipeadh cloí go docht leis na ceanglais seo an Coimisiún agus páirtithe eile a chur amú, moill agus costais amú a chur faoi deara, drochthionchar a imirt ar shláine na n-imeachtaí agus muinín an phobail sa phróiseas achomhairc a lagú.

Úsáid Uirlisí IS giniúnach i ndoiciméid

Aighneachtaí

Ní mór do pháirtithe nó dá n-ionadaithe a úsáideann uirlisí IS giniúnach chun aighneachtaí a ullmhú na húdaráis dhlíthiúla, na sleachta, na luachana agus na tagairtí uile a bhfuiltear ag brath orthu a fhíorú go neamhspleách ag baint úsáide as foinsí údarásacha.

Pléadálacha

Ní mór do pháirtithe nó dá n-ionadaithe atá freagrach as pléadálacha a chinntiú:

• Go bhfuil na fíric uile a pléadáladh fíoraithe agus cruinneas na bhfíric seiceálta;
• Go bhfuil aon éileamh ar fhaoiseamh bunaithe ar phrionsabail dhlíthiúla chuí;
• Go bhfuil aon údaráis dhlíthiúla a bhfuiltear ag brath orthu fíoraithe a bheith ann agus go dtacaíonn siad leis an togra a luaitear ina leith; agus
• Go bhfuil cruinneas na gcroineolaíochtaí seiceáilte.

Ráitis ó Fhinnéithe

De ghnáth, ní thugann an Coimisiún treoir chun ráitis ó fhinnéithe a chur ar fáil, mar gheall ar nádúr an phróisis achomhairc.

Áfach, má tá páirtí ar bith ag ullmhú ráitis ó fhinnéithe, nó ag iarraidh brath orthu, ní mór a bheith thar a bheith cúramach má úsáidtear uirlisí AI Gineadach (uirlisí IS giniúnach) chun cabhrú le hullmhú na ráiteas sin nó doiciméad eile a bhaineann le fianaise, nó le fianaise fhéideartha, an fhinné.

Ní mór do ráiteas ó fhinné, atá ceaptha chun feidhmiú mar fhianaise in imeachtaí, léiriú cruinn a thabhairt ar chuimhne, ar eolas agus ar fhianaise an fhinné féin.

Mura dtugann an Coimisiún treoir a mhalairt, ní mór don duine atá ag déanamh an ráitis dearbhú a chur san áireamh ag tús an doiciméid, mar a leanas (agus é leasaithe nó oiriúnaithe de réir mar is cuí):

“Dearbhaím nár úsáideadh Intleacht Shaorga Ghineadach chun príomhábhar an ráitis seo a ghiniúint — lena n-áirítear trí athrú, maisiú, neartú, lagú nó athfhrásáil a dhéanamh ar an bhfianaise atá leagtha amach ann — agus go léiríonn an ráiteas seo mo chuid eolais, mo chuimhne agus mo fhianaise phearsanta.”

Tuarascálacha Saineolaithe

Ní mór do thuarascáil saineolaí tuairim, saineolas agus próiseas réasúnaíochta an tsaineolaí féin a léiriú agus ní mór dearbhú a bheith inti ag tús na tuarascála, mar atá thíos.

“Dearbhaím, mura luaitear a mhalairt go sainráite, nár úsáideadh Intleacht Shaorga Ghiniúnach chun críocha ábhar substaintiúil na tuarascála seo a ghiniúint a léiríonn mo thuairimí, mo chuid eolais agus mo fhianaise féin.”

I gcás inar úsáideadh uirlisí IS giniúnach, ní mór don saineolaí cineál agus fairsinge na húsáide sin a nochtadh a mhéid is gá chun go bhféadfaidh an Coimisiún agus na páirtithe measúnú ceart a dhéanamh ar iontaofacht, neamhspleáchas agus meáchan fianaiseach na tuairime a léirítear. Áireofar leis an nochtadh seo aon úsáid ábhartha a baineadh as uirlisí IS giniúnach agus ábhar substaintiúil á dhréachtú, á anailísiú, á léirmhíniú nó á ghiniúint don tuarascáil.

Freagra Cuí ar Shainaithint Saincheisteanna Féideartha Uirlisí IS giniúnach  

Má shainaithníonn páirtí saincheist fhéideartha le haighneachtaí ó pháirtí eile (mar gheall ar úsáid uirlisí IS giniúnach nó nach ea), ba chóir dóibh fógra a thabhairt don Choimisiún agus don pháirtí eile ag an am céanna.

Má shainaithníonn páirtí saincheist le cruinneas a n-aighneachtaí nó má chuirtear ar an eolas é faoi shaincheist (mar gheall ar úsáid uirlisí IS giniúnach nó nach ea), ba chóir dóibh fógra a thabhairt don Choimisiún agus don pháirtí eile ag an am céanna gan mhoill, ag míniú na saincheiste agus ag leasú an aighneachta de réir mar is iomchuí.

Nóta Deiridh

Tá an Coimisiún tiomanta do phróiseas achomhairc atá cothrom agus éifeachtúil. Tuigeann an Coimisiún go bhféadfadh páirtithe a fheiceáil gur féidir le uirlisí IS giniúnach cabhrú leis an ullmhúchán sin le linn an phróisis achomhairc. Mar sin féin, ní ionad é d’aon pháirtí a thuiscint a n-achomharc féin agus an reachtaíocht a bhaineann leis. D’fhéadfadh tionchar diúltach a bheith ag úsáid neamhfhreagrach uirlisí IS giniúnach ar achomharc, argóintí a lagú agus moilleanna a chruthú toisc go mbeadh gá le heolas mícheart a cheartú nó a phlé.

Sa deireadh thiar, tá tusa — nó d’ionadaí, más infheidhme — freagrach as ábhar na n-aighneachtaí a chuirtear faoi bhráid an Choimisiúin.